Jak rozpoznawać i leczyć depresję w POZ? Artykuł przeglądowy

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

Dostęp przez subskrypcję PDF
Zakup artykuł

Opublikowane: lis 30, 2025
DOI: https://doi.org/10.24292/01.MF.0325.03
Słowa kluczowe:
depresja, diagnostyka, leki przeciwdepresyjne

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Dominika Dudek
Katedra Psychiatrii, Klinika Psychiatrii Dorosłych, Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum w Krakowie

Abstrakt

Depresja jest jednym z najczęstszych zaburzeń psychicznych, z rosnącą częstością występowania – dotyka ponad 10% populacji, przy czym kobiety chorują ok. dwukrotnie częściej niż mężczyźni. W praktyce lekarza POZ ok. 20% wizyt dotyczy pacjentów z depresją, którzy często zgłaszają objawy somatyczne, uporczywą bezsenność lub współistniejące choroby przewlekłe. Depresja ma zróżnicowane objawy afektywne, poznawcze, behawioralne i somatyczne. Dominującymi symptomami są obniżony nastrój i anhedonia, często połączone z poczuciem winy, apatią i negatywną oceną siebie, świata i przyszłości. Częste objawy somatyczne mogą utrudniać diagnozę, zwłaszcza w przypadku depresji maskowanej. Diagnoza opiera się na kryteriach ICD-11 oraz ocenie stanu psychicznego pacjenta. W POZ pomocne są skale przesiewowe, np. PHQ-2 i PHQ-9, które umożliwiają wstępne wykrycie depresji i ocenę jej nasilenia. Większość pacjentów może być leczona w POZ. Do psychiatry należy kierować pacjentów z depresją ciężką, przewlekłą, lekooporną, z ryzykiem samobójstwa, w ciąży lub w złożonych sytuacjach klinicznych. Celami leczenia są szybka i pełna remisja objawów, zapobieganie nawrotom oraz powrót do przedchorobowego funkcjonowania. Leczenie łagodnych i umiarkowanych epizodów depresji obejmuje farmakoterapię i/lub psychoterapię. W przypadku depresji o umiarkowanym i ciężkim nasileniu podstawą jest farmakoterapia lekami przeciwdepresyjnymi, uzupełniona w razie potrzeby psychoterapią lub lekami wspomagającymi.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Jak cytować
Dudek, D. (2025). Jak rozpoznawać i leczyć depresję w POZ? . Medycyna Faktów , 18(3(68), 353-358. https://doi.org/10.24292/01.MF.0325.03
Numer
Tom 18 Nr 3(68) (2025)
Dział
Artykuły

Copyright by Medical Education. All rights reserved.

Bibliografia

1. Zhang Y, Li Z, Feng Q, Xu Y et al. Global, regional and national burdens of major depression disorders and its attributable risk factors in adolescents and young adults aged 10–24 years from 1990 to 2021. BMC Psychiatry. 2025; 25(1): 399.
2. Jiang Y, Deng W, Zhao M. Influence of the COVID-19 pandemic on the prevalence of depression in U.S. adults: evidence from NHANES. Scientific Reports (Sci Rep). 2025; 15(1): 3107.
3. Gałecki P, Szulc A. Psychiatria. Rozpoznania według ICD-11. Vol. 1. Edra Urban & Partner, Wrocław 2023.
4. Hybels CF, Blazer DG, Landerman LR et al. The problem of treating depression as a unitary construct: evidence for heterogeneity of symptom profiles in older adults. Int Psychogeriatr. 2011; 23(5): 741-49.
5. Dudek D. Kiedy rozpoznanie depresji nie jest oczywiste. Przypadki pacjentów. Medycyna Faktów. 2025; 1(66): 141-46.
6. Vaccarino AL, Sills TL, Evans KR et al. Multiple pain complaints in patients with major depressive disorder. Psychosom Med. 2009; 71(2): 159-62.
7. Bekhuis E, Boschloo L, Rosmalen JG et al. The impact of somatic symptoms on the course of major depressive disorder. J Affect Disord. 2016; 205: 112-18.
8. Okasha A, Okasha T. Understanding masked depression: a clinical scenario. Indian J Psychiatry. 2018; 60(4): 470-72.
9. Hung CI, Liu CY, Wang SJ et al. Somatic symptoms: an important index in predicting the outcome of depression at six-month and two-year follow-up. J Affect Disord. 2010; 126(1-2): 123-30.
10. Whooley MA, Avins AL, Miranda J et al. Case-finding instruments for depression. Two questions are as good as many. Journal of general internal medicine. 1997; 12(7): 439-45.
11. Tomaszewski K, Zarychta M, Bienkowska A et al. [Validation of the Patient Health Questionnaire-9 Polish version in the hospitalised elderly population]. Psychiatria Polska. 2011; 45(2): 223-33.
12. Dudek D. Diagnostyka i leczenie depresji u dorosłych. Lekarz Rodzinny. 2021; 1(243): 87-92.
13. Diagnostyka i leczenie depresji u dorosłych – wytyczne dla lekarzy rodzinnych.
14. Samochowiec J, Dudek D, Kucharska-Mazur J et al. Leczenie farmakologiczne epizodu depresji i zaburzeń depresyjnych nawracających – wytyczne Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Konsultanta krajowego ds. Psychiatrii Dorosłych. Psychiatr. Pol. 2021; 55(2): 235-59.
15. Dudek D, Cyranka K. Depresja i lęk – kiedy i jak leczyć? In: Jarema M (ed). Depresja i zaburzenia lękowe. Rozpoznanie i leczenia. PZWL, Warszawa 2021: 108-29.
16. Dudek D. Psychiatria. Kompendium. PZWL, Warszawa 2024.
17. Dudek D. Depresja. In: Jarema M (ed). Standardy leczenia farmakologicznego niektórych zaburzeń psychicznych. Vol. 3, Via Medica, Gdańsk 2022: 55-92.
18. Siwek M. Dekalog leczenia depresji. ITEM, Warszawa 2024.