Współpraca okulisty i neurologa w przypadku zaburzeń widzenia u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym | MS Report

PDF (English) PDF

Opublikowane: wrz 30, 2025

DOI: https://doi.org/10.24292/01.MS/300925.1

Słowa kluczowe:

stwardnienie rozsiane, kryteria McDonalda, nerw wzrokowy, pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, badanie optycznej tomografii koherencyjnej, wzrokowe potencjały wywołane, diagnostyka różnicowa

Anna Jamroz-Wiśniewska

Katedra i Klinika Neurologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Anna Matysik-Woźniak

Katedra i Klinika Okulistyki Ogólnej i Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Abstrakt

Zgodnie z najnowszą rewizją kryteriów McDonalda z 2024 r. nerw wzrokowy został włączony jako nowa, piąta lokalizacja zmian typowych dla stwardnienia rozsianego. Umożliwia to szybsze stwierdzenie rozsiania w przestrzeni i postawienie ostatecznego rozpoznania choroby, co pozwala na szybsze rozpoczęcie leczenia modulującego przebieg choroby u pacjenta ze stwardnieniem rozsianym. Ponieważ w tej grupie chorych często dochodzi do zajęcia nerwu II (u 25–30% pacjentów jako pierwszy objaw w klinicznie izolowanym zespole objawów, a u 70% w dalszym przebiegu choroby), możliwe będzie uwzględnienie zmian zapalnych nerwu wzrokowego (w badaniu metodą obrazowania rezonansu magnetycznego), ścieńczenia warstw siatkówki (w badaniu optycznej tomografii koherencyjnej) i wydłużenia latencji potencjału P100 (w badaniu wzrokowych potencjałów wywołanych) jako wykładników zajęcia drogi wzrokowej w przebiegu procesu demielinizacyjnego ośrodkowego układu nerwowego. Ocena okulistyczna wraz z oceną ścieńczenia warstw siatkówki w badaniu optycznej tomografii koherencyjnej jest istotna z punktu widzenia neurologów ze względu na diagnostykę różnicową i możliwość monitorowania skuteczności leczenia. Leki o wysokiej skuteczności stosowane w terapii stwardnienia rozsianego w większym stopniu zapobiegają ścieńczeniu warstw siatkówki i neurodegeneracji nerwu wzrokowego niż leki o umiarkowanej skuteczności.

Numer

Tom 14 Nr 3(52) (2025)

Dział

Artykuły

Copyright ? by Medical Education. All rights reserved.

Bibliografia

1. Montalban X, Lebrun-Frénay C, Oh J et al. Diagnosis of multiple sclerosis: 2024 revisions of the McDonald criteria. Lancet Neurol. 2025; 24: 850-65.http://doi.org/10.1016/S1474-4422(25)00270-4.
2. Vidal-Jordana A, Rovira A, Calderon W et al. Adding the Optic Nerve in Multiple Sclerosis Diagnostic Criteria: A Longitudinal, Prospective, Multicenter Study. Neurology. 2024; 102(1): e200805. http://doi.org/10.1212/WNL.0000000000207805.
3. Levin MH. Demyelinating Optic Neuritis and its Subtypes. Int Ophthalmol Clin. 2019; 59(3): 23-37.
4. Chaitanuwong P, Moss HE. Optic neuritis: a comprehensive review of current therapies and emerging treatment strategies. Front Neurol. 2025; 16: 1605075. http://doi.org/10.3389/fneur.2025.1605075.
5. Durand-Dubief F, Shor N, Audoin B et al.; NOMADMUS Study Group. MRI management of NMOSD and MOGAD: Proposals from the French Expert Group NOMADMUS. J Neuroradiol. 2025; 52: 101235. http://doi.org/10.1016/j.neurad.2024.101235.
6. Jarius S, Aktas O, Ayzenberg I et al.; Neuromyelitis Optica Study Group (NEMOS). Update on the diagnosis and treatment of neuromyelitis optica spectrum disorders (NMOSD) – revised recommendations of the Neuromyelitis Optica Study Group (NEMOS). Part I: Diagnosis and differential diagnosis. J Neurol. 2023; 270: 3341-68. http://doi.org/10.1007/s00415-023-11634-0.
7. Mahmoudinezhad G, Mohammadzadeh V, Martinyan J et al. Comparison of Ganglion Cell Layer and Ganglion Cell/Inner Plexiform Layer Measures for Detection of Early Glaucoma. Ophthalmol Glaucoma. 2023; 6: 58-67. http://doi.org/10.1016/j.ogla.2022.06.008.
8. Chen JJ, Sotirchos ES, Henderson AD et al. OCT retinal nerve fiber layer thickness differentiates acute optic neuritis from MOG antibody-associated disease and Multiple Sclerosis: RNFL thickening in acute optic neuritis from MOGAD vs MS. Mult Scler Relat Disord. 2022; 58: 103525. http://doi.org/10.1016/j.msard.2022.103525.
9. Selmaj K, Cree BAC, Barnett M et al. Multiple sclerosis: time for early treatment with high-efficacy drugs. J Neurol. 2024; 271: 105-15. http://doi.org/10.1007/s00415-023-11969-8.
10. Toosy AT, Mason DF, Miller DH. Optic neuritis. Lancet Neurol. 2014; 13: 83-99. http://doi.org/10.1016/S1474-4422(13)70259-X .
11. Zhang X, Song S, Chen B et al. The Effects of Disease-Modifying Therapies on Optic Nerve Degeneration in Multiple Sclerosis. Eur J Neurol. 2025; 32: e70081. http://doi.org/10.1111/ene.70081.
12. Multicenter Uveitis Steroid Treatment Trial Research Group; Kempen JH, Altaweel MM et al. The multicenter uveitis steroid treatment trial: rationale, design, and baseline characteristics. Am J Ophthalmol. 2010; 149: 550-561.e10. http://doi.org/10.1016/j.ajo.2009.11.019.
13. Khosravi S, Zamani B, Motamed MR et al. Adalimumab-induced CNS demyelination in a patient with multiple pre-existing autoimmune diseases: Treatment contemplation. Mod Rheumatol Case Rep. 2025; 9: 75-8. http://doi.org/10.1093/mrcr/rxae069.
14. Nicholson BP, Atchison E, Idris AA et al. Central serous chorioretinopathy and glucocorticoids: an update on evidence for association. Surv Ophthalmol. 2018; 63(1): 1-8. http://doi.org/10.1016/j.survophthal.2017.06.008.
15. Coyle PK, Freedman MS, Cohen BA et al. Sphingosine 1-phosphate receptor modulators in multiple sclerosis treatment: A practical review. Ann Clin Transl Neurol. 2024; 11: 842-55. http://doi.org/10.1002/acn3.52017.
16. van der Feen FE, de Haan GA, van der Lijn I et al. Neurovisual rehabilitation in multiple sclerosis: Why a close integration of low-vision rehabilitation and neuropsychological rehabilitation may be effective for visual complaints. Clin Rehabil. 2024; 38: 393-402.